Bài 05. Cho agent đủ ngữ cảnh: tệp, ảnh, thư mục

Agent thông minh tới đâu cũng không đoán được nội dung tệp mà bạn chưa đưa cho nó. Bài này về
nguyên liệu: cách đưa tài liệu vào, đưa bao nhiêu là đủ, và cách để nhiều cuộc trò chuyện dùng
chung một bộ tệp.

Tình huống

Chị Loan làm nhân sự. Chị hỏi: "Nhân viên thử việc 2 tháng thì được mấy ngày phép?"
Agent trả lời một con số nghe rất hợp lý. Chị dùng luôn, trả lời nhân viên.

Hai tuần sau mới biết công ty chị có quy định riêng khác con số đó, và con số agent đưa ra là quy
định chung của luật, áp dụng cho trường hợp khác.

Agent không sai đạo đức. Nó không có sổ tay nhân sự của công ty chị, nên nó dùng cái nó biết.
Bài này và bài 07 giải quyết đúng vấn đề đó, bằng hai cách khác nhau:

• Bài 05 (ngữ cảnh): đưa tài liệu vào ngay lúc đó, cho một việc.
• Bài 07 (kho tri thức): tải tài liệu lên một lần, cho mọi việc sau này.

Mục tiêu bài học

• Hiểu "ngữ cảnh" là gì và vì sao nó có giới hạn
• Đính kèm được tệp đúng cách, và biết loại tệp nào dùng được
• Dùng được thư mục để nhiều cuộc trò chuyện chung tệp
• Biết xử lý khi cuộc trò chuyện quá dài và agent bắt đầu quên
• Biết khi nào dùng ngữ cảnh, khi nào phải dùng kho tri thức

Phần 1. Ngữ cảnh là gì

Ngữ cảnh là toàn bộ những gì agent "đang thấy trên bàn" khi nó trả lời bạn:

NGỮ CẢNH của một lần trả lời
├── Yêu cầu bạn vừa gõ
├── Toàn bộ cuộc trò chuyện này từ đầu
├── Các tệp bạn đã đính kèm trong cuộc trò chuyện này
├── Các tệp trong thư mục đang gắn (nếu có)
├── Bộ nhớ về bạn (bài 08)
├── Kỹ năng đang bật (bài 09)
└── Kết quả các bước nó vừa làm: tra web, đọc tài liệu, đọc email

Hai điều quan trọng:

1. Ngữ cảnh có giới hạn. Bàn làm việc có kích thước. Khi bạn nhồi vào một cuộc trò chuyện 15
tệp và 80 lượt trao đổi, agent bắt đầu phải bỏ bớt những gì cũ nhất. Triệu chứng: nó "quên" điều
bạn nói ở đầu cuộc trò chuyện, hoặc lặp lại việc đã làm.

2. Ngữ cảnh hết cuộc trò chuyện là hết. Bạn mở cuộc trò chuyện mới, bàn làm việc sạch trơn.
Đây không phải lỗi, đây là thiết kế. Những gì bạn muốn giữ qua các cuộc trò chuyện thì phải
đưa vào bộ nhớ (bài 08), kho tri thức (bài 07), hoặc thư mục (bài này).

Phần 2. Đính kèm tệp

Nút "Đính kèm" ở bên trái khung gõ. Hoặc kéo tệp thả thẳng vào khung chat.

Các loại tệp dùng được và mức độ tin cậy:

Về PDF scan: nếu PDF của bạn là ảnh chụp trang giấy (không bôi đen chọn được chữ), việc trích
chữ khó hơn và có thể sai vài chỗ, nhất là với dấu tiếng Việt và số. Cách kiểm nhanh: mở PDF, thử
bôi đen một dòng chữ. Bôi được là tốt. Không bôi được thì hãy luôn đối chiếu các con số quan
trọng bằng mắt.

Ba quy tắc đính kèm

Quy tắc 1. Đặt tên tệp cho có nghĩa. bao-cao-chi-phi-thang-07-2026.xlsx tốt hơn nhiều so với
Document1 (2).xlsx. Agent dùng tên tệp để hiểu tệp đó là gì.

Quy tắc 2. Nói rõ mỗi tệp dùng để làm gì. Khi đính nhiều tệp, đừng để nó tự đoán:

Tôi đính kèm 3 tệp:
- bao-cao-chi-phi-thang-07.xlsx: số liệu thật, đây là nguồn duy nhất cho mọi con số
- ke-hoach-nam-2026.pdf: chỉ dùng để lấy con số ngân sách đã duyệt
- bao-cao-thang-06.docx: dùng làm mẫu cho cấu trúc và giọng văn, không lấy số từ đây

Viết báo cáo chi phí tháng 07 theo đúng cấu trúc của bản tháng 06.

Câu này làm chất lượng khác hẳn so với việc đính ba tệp và gõ "làm báo cáo tháng 7".

Quy tắc 3. Đừng đính cả kho. Đính 30 tệp để "cho nó đủ thông tin" là phản tác dụng: bàn làm
việc chật, nó lẫn giữa các nguồn, và bạn không kiểm được nó lấy số từ đâu. Đính 2 tới 5 tệp đúng
việc. Cần nhiều hơn thì đó là dấu hiệu bạn cần kho tri thức (bài 07).

Phần 3. Thư mục: ngữ cảnh sống lâu hơn một cuộc trò chuyện

Đây là tính năng nhiều người bỏ sót, và nó giải quyết một vấn đề rất thực: bạn không muốn đính lại
cùng bộ tệp mỗi lần mở cuộc trò chuyện mới.

Bấm nút "Thư mục" bên trái khung gõ. Bạn thấy:

• "Không dùng thư mục (không gian tạm cho phiên)": mặc định. Tệp chỉ tồn tại trong phiên này.
• "Thư mục mới": tạo một thư mục có tên, ví dụ Du-an-ABC hoặc Bao-cao-thang.
• Danh sách các thư mục đã có.

Khi cuộc trò chuyện gắn vào một thư mục:

Cách dùng thư mục cho đúng: một thư mục cho một dự án hoặc một loại việc lặp lại. Ví dụ:

Bao-cao-thang/         Số liệu và các bản báo cáo từng tháng
Du-an-Minh-Long/       Hợp đồng, biên bản họp, tài liệu kỹ thuật của một khách
Mau-tai-lieu/          Các bản mẫu của công ty: biên bản, báo giá, thông báo

Thư mục Mau-tai-lieu là một mẹo rất hữu ích: đổ hết bản mẫu chuẩn của công ty vào đó, rồi mỗi
lần cần bạn chỉ nói "làm theo mẫu bien-ban-hop.docx trong thư mục".

Phần 4. Khi cuộc trò chuyện quá dài

Triệu chứng: agent quên điều bạn nói ở đầu, lặp lại việc đã làm, hoặc trả lời chậm và lệch hướng.

Cách xử lý, theo thứ tự nên thử:

Cách 1. Nhắc lại gọn phần quan trọng.

Nhắc lại các ràng buộc cố định của việc này: <3 tới 5 dòng>. Bây giờ tiếp tục với <việc tiếp>.

Cách 2. Chuyển giao sang cuộc trò chuyện mới. Đây là cách tốt nhất cho việc dài nhiều ngày:

Tổng kết cuộc trò chuyện này thành một bản chuyển giao để tôi dán sang cuộc trò chuyện mới, gồm:
mục tiêu, các quyết định đã chốt, các ràng buộc, những gì đã làm xong, việc còn lại.
Viết gọn dưới 300 từ.

Copy phần nó viết, mở Trò chuyện mới, dán vào làm tin nhắn đầu tiên. Bàn làm việc sạch mà
không mất thông tin.

Cách 3. Đưa những gì lặp lại vào chỗ bền vững. Nếu bạn thấy mình nhắc lại cùng một thứ ở nhiều
cuộc trò chuyện, đó không phải việc của ngữ cảnh nữa:

Làm trên Redstone Agent

Thực hành 1: đính kèm có chỉ dẫn (10 phút).

Chuẩn bị hai tệp thật của bạn: một tệp có số liệu, một tệp làm mẫu (bản bạn từng làm và hài lòng).

Tôi đính kèm 2 tệp:
- <tên tệp số liệu>: nguồn duy nhất cho mọi con số trong bài
- <tên tệp mẫu>: chỉ dùng cho cấu trúc và giọng văn, đừng lấy số từ đây

Việc: viết <sản phẩm bạn cần> theo đúng cấu trúc của tệp mẫu, dùng số của tệp số liệu.
Với mỗi con số, ghi trong ngoặc lấy từ ô hoặc mục nào của tệp số liệu.

Câu cuối là mẹo hay: bắt nó chỉ chỗ cho từng con số. Bạn kiểm trong 30 giây thay vì mở lại
cả tệp.

Thực hành 2: tạo thư mục dự án (10 phút).

1. Bấm "Thư mục" bên trái khung gõ, chọn "Thư mục mới", đặt tên theo việc thật của bạn.
2. Đính vào cuộc trò chuyện này 2 hoặc 3 tệp nền của dự án đó.
3. Nhờ agent tạo một tệp:

Đọc các tệp trong thư mục, rồi tạo cho tôi một tệp ghi-chu-du-an.md trong thư mục này, gồm:
mục tiêu dự án, các mốc thời gian, những người liên quan, các quyết định đã chốt.

1. Mở "Ứng dụng & công cụ" → Tệp, chọn thư mục vừa tạo. Bạn thấy các tệp bạn tải lên và
   tệp agent vừa tạo.
2. Bấm "Trò chuyện mới", gắn vào cùng thư mục đó, rồi gõ:

Đọc ghi-chu-du-an.md trong thư mục và cho tôi biết còn thiếu thông tin gì.

Nó đọc được, dù đây là cuộc trò chuyện hoàn toàn mới. Đó là điểm của thư mục.

Thực hành 3: ảnh (5 phút).

Chụp ảnh một tờ giấy có chữ (hoá đơn, biểu mẫu, ghi chú tay), đính vào và gõ:

Đọc ảnh này, gõ lại toàn bộ nội dung thành văn bản có cấu trúc, giữ nguyên các con số.
Chỗ nào bạn đọc không chắc thì ghi rõ [không chắc] ngay cạnh.

Câu "ghi rõ [không chắc]" rất giá trị: nó cho bạn biết chỗ nào phải kiểm bằng mắt.

Làm trên ChatGPT

Đính kèm tệp trên ChatGPT làm việc tương tự và cũng đọc được PDF, Word, Excel, ảnh. Ba khác biệt:

1. Không có thư mục bền vững theo kiểu Redstone. Cái gần nhất là Projects: tạo một project,
   tải tệp nền vào, và mọi cuộc trò chuyện trong project đó đều thấy tệp. Hãy dùng nó cho đúng mục
   đích của "thư mục".
2. Tệp trong một cuộc trò chuyện thường chỉ dùng cho cuộc trò chuyện đó.
3. Không đọc được tệp trên hệ thống công ty. Bạn phải tải lên bằng tay, và ở đây có vấn đề bảo
   mật: tải tài liệu nội bộ lên ChatGPT là đưa dữ liệu ra ngoài. Đọc bài 18 trước khi làm việc này
   với tài liệu mật.

Thử: tạo một Project trên ChatGPT, tải hai tệp nền vào, mở hai cuộc trò chuyện khác nhau trong
project và kiểm xem cả hai có thấy tệp không.

Bài tập

Thời gian: 40 phút.

1. Tạo một thư mục cho việc thật của bạn, đổ vào ít nhất 3 tệp nền thật.
2. Viết một yêu cầu có chỉ dẫn rõ cho từng tệp (tệp nào là số liệu, tệp nào là mẫu, tệp nào chỉ
   để tham khảo), rồi giao việc.
3. Bắt agent chỉ nguồn cho từng con số. Kiểm 3 con số bất kỳ. Ghi lại đúng mấy trên ba.
4. Mở Trò chuyện mới gắn cùng thư mục, kiểm xem nó có đọc được tệp cũ không.
5. Làm cuộc trò chuyện dài (ít nhất 10 lượt) rồi thực hiện bản chuyển giao sang cuộc trò chuyện
   mới. Ghi lại bản chuyển giao đó vào ghi chú riêng của bạn.
6. Đính một ảnh chụp giấy tờ, yêu cầu gõ lại kèm dấu [không chắc]. Đối chiếu bằng mắt.

Tiêu chí đạt:

• Khu vực Tệp hiển thị thư mục của bạn với đủ tệp bạn tải lên và tệp agent tạo.
• Cuộc trò chuyện mới đọc được tệp trong thư mục mà bạn không phải đính lại.
• Ít nhất 3 con số bạn kiểm được nguồn.

Lỗi thường gặp

Tự kiểm tra

1. Ngữ cảnh và bộ nhớ khác nhau ở đâu? Cho một ví dụ của bạn.
2. Bạn có ba tệp: số liệu, bản mẫu, tài liệu tham khảo. Bạn viết gì trong yêu cầu?
3. Vì sao gắn thư mục quan trọng cho việc kéo dài nhiều ngày?
4. Cuộc trò chuyện đã 60 lượt và agent bắt đầu quên. Bạn làm gì?
5. Khi nào ngữ cảnh (đính kèm) không còn đủ, phải chuyển sang kho tri thức?

Mang về

• Agent không đoán được nội dung tệp bạn chưa đưa. Nguyên liệu là việc của bạn.
• Nói rõ mỗi tệp dùng để làm gì. Một câu chỉ dẫn đổi cả chất lượng.
• Đính 2 tới 5 tệp đúng việc, không đính cả kho.
• Việc kéo dài thì gắn thư mục. Cuộc trò chuyện quá dài thì làm bản chuyển giao.
• Bắt nó chỉ nguồn cho từng con số. Rẻ, và cứu bạn nhiều lần.

Bài tiếp theo

Bài 06. Agent dùng công cụ, và cách bạn kiểm tra nó